Skip to content

Η περιπέτεια ενός paper

06/04/2013

Ένα ακόμα προσωπικό μου κομμάτι είναι η επιστήμη και η κοινοποίησή της. Θα μιλήσω αλλού για το τί είναι η επιστήμη για μένα (ή τι νομίζω ότι είναι τέλος πάντων). Θα πω εδώ για την κοινοποίηση μέσα από τη μία και μόνη αποδεκτή οδό: τη δημοσίευση σε διεθνές περιοδικό με κριτές, αυτό που το συνάφι μας αποκαλεί paper.

Αν και οι τρόποι κοινοποίησης των αποτελεσμάτων της έρευνας είναι πολλοί και διάφοροι, στο χώρο μας το paper μετράει πολύ περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Ειδικά σε διεθνή περιοδικά και ειδικά σε περιοδικά με υψηλό κύρος (θα πούμε σε άλλο ποστ για την ιστορία αυτή). Το κύρος των επιστημόνων, των ιδρυμάτων και των εργαστηρίων αποτιμάται σε paper. Είναι το νόμισμα της επιστημονικότητας. Με λίγα λόγια, η δημοσίευση ενός paper σε καλό περιοδικό είναι η Μέκκα των επιστημόνων και όλοι θέλουν να πετύχουν κάτι τέτοιο.peer_review_james_yang

Η διαδικασία δημοσίευσης ενός paper δεν είναι απλή. Θέλει χρόνο και θέλει κόπο. Και θέλει και υπομονή. Απαιτείται η συγγραφή ενός κειμένου (manuscript), που πρέπει να ακολουθεί τις προδιαγραφές του περιοδικού που μας ενδιαφέρει. Στη συνέχεια υποβάλλεται από το συγγραφέα το κείμενο στο περιοδικό. Εκεί το αξιολογεί ένας εκδότης (editor) που αν το βρει κατάλληλο για το περιοδικό το πασάρει σε 2-3 αξιολογητές ή κριτές (reviewer). Οι κριτές και οι συγγραφείς προέρχονται από την ίδια δεξαμενή, από την επιστημονική κοινότητα. Το περιοδικό ζητά από κάποιον επιστήμονα να είναι κριτής σε κάποια εργασία. Αυτός πρέπει να γράψει μια γνωμοδότηση και να κρατήσει την εμπλοκή του εμπιστευτική. Ο συγγραφέας δεν μαθαίνει ποτέ ποιος κρίνει την εργασία του. Αυτή η διαδικασία λέγεται peer review. Οι κριτές δεν πληρώνονται και το όλο σύστημα βασίζεται πάνω στον επαγγελματισμό και την ηθική των κριτών, να κάνουν μια αντικειμενική κρίση πάνω σε μια εργασία ενός συναδέλφου. Στη συνέχεια, ο εκδότης μαζεύει τις γνωμοδοτήσεις και παίρνει την τελική απόφαση. Συνήθως υπάρχουν 5 δυνατές απαντήσεις: α) απόρριψη, β) απόρριψη με πρόσκληση για επανυποβολή, γ) αποδοχή με μεγάλες αλλαγές (major revision), δ) αποδοχή με λίγες αλλαγές (minor revision) και ε) αποδοχή χωρίς αλλαγές. Η κατηγορία (ε) είναι πολύ σπάνια. Κάποια περιοδικά συνενώνουν τις περιπτώσεις (β) και (γ). Το σύστημα λειτουργεί έτσι για πολλές δεκαετίες, μπορεί και πάνω από αιώνα. Η έρευνα έχει προοδεύσει πολύ και πολλοί θεωρούν όιτ το σύστημα peer review έχει συμβάλλει ουσιαστικά σε αυτό. Τον τελευταίο καιρό όμως έχουν διατυπωθεί αμφιβολίες για τη λειτουργικότητά του και έχουν γίνει προτάσεις για άλλες λύσεις. Όμως ακόμα η «πιάτσα» θέλει paper. Αλλιώς δεν υπάρχεις. Δεν θελω εδώ να κάνω ανάλυση του συστήματος. Θέλω μόνο να μοιραστώ μαζί σας την περιπέτεια ενός paper και τα συναισθήματα που αυτή η περιπέτεια μου φέρνει. Όπως και τα υπόλοιπα ποστ του blog αυτού, είναι σε ύφος προσωπικό και φυσικά δεν έχει αντικειμενικότητα!

Λοιπόν το 2007 ξεκίνησε μια έρευνα της οξιάς στο όρος Παγγαίο. Ήταν μέρος της διατριβής ενός μεταπτυχιακού φοιτητή. Η ιδέα, το πλάνο και το στήσιμο της έρευνας ήταν προϊόν της συνεργασίας του φίλου μου του Γιάννη (από ΑΠΘ) και εμένα. Συμμετείχαμε στη δειγματοληψία και στις αναλύσεις, όπου οι περισσότερες έγιναν σε ένα εργαστήριο στη Γερμανία, όπου γνώριζα κόσμο και είχαμε χρόνια συνεργασία. Οι αναλύσεις της χρονιάς εκείνης έδωσαν αποτελέσματα πέρα από κάθε προσδοκία. Αν και τα αποτελέσματα αυτά αποτέλεσαν βάση της διατριβής του φοιτητή που τελείωσε με επιτυχία και μπορούσαν να γραφτούν αυτόνομα σε δημοσίευση, επιλέξαμε με τον Γιάννη να συνεχίσουμε την έρευνα με νέα δειγματοληψία για να σιγουρέψουμε την υπόθεση εργασίας. Με δικά μας έξοδα έγινε νέα δειγματοληψία και με δικά μου έξοδα έγινε νέο ταξίδι στη Γερμανία και νέες αναλύσεις. Άξιζε όμως τον κόπο. Τα νέα αποτελέσματα έδεσαν με τα παλιά και το σύνολο πλαισίωνε την απόδειξη μιας θεωρίας που σχετίζονταν με την εξέλιξη των φυτών μετά τους παγετώνες. Δεν θα πω περισσότερα για το θέμα καθώς δεν είναι αυτός ο στόχος μου.

Εδώ ξεκινά η περιπέτεια του paper. Ξεκινά η συγγραφή του κειμένου, κυρίως από εμένα και τον Γιάννη. Μπαίνω πρώτο όνομα καθώς confused-signageαναλαμβάνω την ευθύνη για το κείμενο. Μαζί με όλους που συνεργάστηκαν για την έρευνα μαζευόμαστε 9 άτομα στους συγγραφείς. Εντυπωσιακό νούμερο. Δεν γίνεται να λάβεις όλους υπόψη, άσε που πολλούς δεν τους βρίσκεις καθόλου. Όλοι φίλοι και όλοι σημαντικοί για την εργασία, με δίκαια συμμετοχή. Όμως ένας τραβάει μπροστά στο γράψιμο. Πάντα έτσι είναι. Και αυτός ήμουν εγώ καθώς ήταν και δικός μου ο όλος σχεδιασμός των της έρευνας. Το κείμενο ετοιμάζεται. Το έστειλα και στον Reiner στη Γερμανία που συμφωνεί. Μπορεί και να μην το είδε καθόλου, καθώς γενικά δεν έχει χρόνο. Συμφωνούμε με τον Γιάννη να πάει σε ένα καλό περιοδικό, από αυτά που πάντα θα ήθελες να δεις μια μέρα μια δική σου εργασία. Ας το ονομάσουμε Α. Από το περιοδικό Α έρχεται απάντηση σε λίγες μέρες: απόρριψη κατευθείαν από τον εκδότη. Λέει: «η έρευνα είναι πολύ καλή και τα data φανταστικά. Αλλά το γράψιμο δεν ταιριάζει με το στυλ μας. Σας ζητώ να το ξαναστείλετε σε εμάς, αλλά να αλλάξετε τελείως το στυλ γραψίματος…». Έδινε και λεπτομέρειες τι ήθελε. Καθόμαστε με τους συν-συγγραφείς να δούμε τι θα κάνουμε. Οι περισσότεροι λένε να το στείλουμε σε άλλο πιο δεύτερο περιοδικό. Ο Γιάννης, ο Reiner και εγώ λέμε ξανά στο Α. Αξίζει τον κόπο, ο Editor το γούσταρε. Το ξαναγράφω. Το ξαναστέλνω. Πέρασε και καιρός, είχα και άλλα να κάνω, είχα και άλλα διάφορα που με βασάνιζαν. Έγινε κάτι καλύτερο, πολύ καλύτερο. Το ξαναστείλαμε λοιπόν. Περνά τον πρώτο σκόπελο και στέλνεται στους κριτές. 3 τον αριθμό. Γυρίζει πίσω η απόφαση για major review. Πανηγυρίζουμε με τον Γιάννη. Θυμάμαι ότι κέρναγα κόσμο. Μένει λίγους μήνες πάλι πίσω, το ξαναπιάνω ξανά, πρήζω τον Γιάννη, πρήζω τον Νικόλα από την Κύπρο να αλλάξουμε τα γραφήματα όπως τα ήθελαν οι κριτές. Αλλάξαμε τις αναλύσεις όπως μας είπανε. Ότι μας ζήτησαν το κάναμε. Ξαναγράψαμε το discussion ίσαμε 8 φορές. Και εκείνα τα έρμα τα αγγλικά τα ξεσκίσαμε. Ειδικά τον editor πείραζε που δεν χρησιμοπιούσαμε british english, και μας ξέφευγαν αμερικανιές (π.χ. analyze αντί για analyse, που στο φινάλε είναι και ελληνική λέξη!). Αλλάζουμε το spell chech σε UK και τα αλλάζουμε όλα. Σελίδες επί σελίδων παρατηρήσεις και αλλαγές. Κάποιοι κριτές πιο βολικοί και συγκεκριμένοι, κάποιοι πιο φλου και της ταλαιπωρίας. Έτοιμο ξανά το κείμενο. Το ξαναστέλνουμε, άνετοι και χαμογελαστοί. Μπαίνω στο ιντερνετ δυο μέρες μετά και τι να δω: ο εκδότης το ξαναέστειλε σε κριτές. Ξανάρχεται η απάντηση ένα μήνα μετά. Minor revision. Ξανά αλλαγές. λιγότερες αυτή τη φορά, αλλά θέλουν 2-3 μέρες. Και νέους χάρτες. Και σου’πα μου’πες. Και κάτι κουφά. Στον έναν δεν άρεσε το χρώμα στα γραφήματα. Ο άλλος ζήταγε πράγματα που δεν είχα δει πουθενά να γίνονται. Μπλέκομαι ξανά με διάφορα. Περνάνε μήνες. Γκρινιάζει ο Γιάννης και με το δίκιο του. Το ξαναπιάνω κάποια στιγμή και το επεξεργάζομαι. Πέφτει και ο Γιάννης επάνω. Minor είναι λέμε, τι στην ευχή θα μας κάνουν. Μας ζήτησαν δε να δούμε τη γλώσσα. Αυτό μου φάνηκε περίεργο. Ξέρω ότι ΞΕΡΩ αγγλικά. Και ο Γιάννης ΞΕΡΕΙ αγγλικά. Και ο Reiner ακόμα περισσότερο. Τόσες εργασίες έχουμε γράψει. Τόσες χαζομάρες έχουμε δει δημοσιευμένες, τι στην ευχή θέλουν. Άντε λέμε, να στείλουμε το τελικό τελικό κείμενο σε μια κοπέλα που ξέρει ο Reiner να τσεκάρει τα αγγλικά. Το στέλνουμε. Γυρίζει το κείμενο σε μια βδομάδα με κάτι ψιλοαλλαγές της πλάκας. Ετοιμάζω το τελικό τελικό για υποβολή. Τσεκάρω και τι να δω: κάτι αμερικανιές πάλι. Η τύπισσα έβαλε κάτι analyze. Ή ο Reiner. ΑΜΑΝ! Πανικόβλητος τα διορθώνω. Χτενίζω ξανά και ξανά το paper και δεν βρίσκω κάτι άλλο. Το στέλνουμε. Τέλος, σκέφτηκα. Τέσσερα χρόνια νταραβέρι, αλλά αξίζει τον κόπο, θα πάει στο Α περιοδικό. Και όπως μπορείτε να μαντέψετε… ΜΠΟΥΜ! Απόρριψη. Ο εκδότης θύμωσε. Ανακάλυψε μια αμερικανιά. Και κάτι που δεν του άρεσε στο πρώτο πρώτο review (που μετά όμως δεν είπε τίποτε). Κρίμα την εργασία λέει, πολύ καλή αλλά δεν είναι γραμμένη όπως θα ήθελαν στο περιοδικό Α. Bye!

Η ψυχολογική μου κατάσταση στο ναδίρ… Ο Γιάννης προσπαθεί να με συνεφέρει. Το ίδιο και άλλοι συνσυγγραφείς. Εν τω μεταξύ η έρευνα αυτή είχε ήδη παρουσιαστεί σε συνέδρια εδώ και έξω και είχε αποσπάσει πολύ θετικά σχόλια και ενδιαφέρον. Ανέβασα στο figshare κάποια πολύ πρώιμη μορφή του paper (από συνέδριο) και έγινε χαμός με τα download (δες εδώ: http://figshare.com/articles/Patterns_of_cpDNA_diversity_within_a_beech_refugial_area/105909). Τι στην ευχή. Τόσο καλό paper να μην περάσει. Έφτασα να κατηγορώ τον εαυτό μου. Να σκέφτομαι ότι δεν κάνω πια γι αυτήν τη δουλειά. Ναι ρε γαμώτο, αλλά ΞΕΡΩ να στήνω έρευνες. ΞΕΡΩ να σχεδιάζω πειράματα και ΞΕΡΩ στατιστική και οι αναλύσεις μου είναι μια χαρά. Και το κυριότερο ΞΕΡΩ να γράφω. Τι στην ευχή γίνεται; Ο Γιάννης και η Αμαρυλλίς με πείθουν να το πάρω επιθετικά. Ετοιμάζουμε το paper ξανά, για το περιοδικό Β, πιο δυνατό ακόμα από το Α. Σε δυο μέρες έρχεται η απόρριψη από το Β: δεν εμπίπτει στη ζώνη ενδιαφέροντος του περιοδικού. Είναι λέει τοπικού ενδιαφέροντος. Ο Oliver από ΗΠΑ μου λέει ότι ο συγκεκριμένος εκδότης ούτε διάβασε την περίληψη, αλλιώς δεν εξηγείται. Τι να πω. Το να βρίζεις κριτές και εκδότες είναι εύκολο. Βοηθαει όμως;

Περνά σχεδόν ένας χρόνος. Το paper μένει αδημοσίευτο. Στην αντίληψή μου έρχονται εργασίες από άλλα μέρη της γης με παρόμοια ερωτήματα. Αρχίζει και κινδυνεύει η πρωτοτυπία της δικής μας δουλειάς. Ξεκινώ το ξαναγράψιμο. Διορθώνω την τελευταία βερσιόν του paper που στάλθηκε στο περιοδικό Α. Το ετοιμάζω για το περιοδικό Γ πλέον. Αυτό είναι κάπως πιο αδύναμο από τα Α και Β αλλά είναι μια χαρά. Και είχα ήδη δημοσιεύσει εκεί άλλη μία εργασία του 2011, που θεωρούσα ότι ήταν λιγότερο σημαντική. Πάμε στο Γ λοιπόν. Περνάνε δύο μήνες και κάτι. Στο ίντερνετ είδα ότι η εργασία πήγε σε κριτές. Περίμενα με αγωνία – και με αισιοδοξία- και σήμερα ήρθε η απόφαση. Major revision. Ώπα. Καλό αυτό, αφού σημαίνει αποδοχή, αλλά τι θέλουν να αλλάξουμε; Ο ένας κριτής τα βρήκε όλα ΟΚ. Ο άλλος δεν κατάλαβε τίποτε. Θεωρούσε πράγματα αυτονόητα ότι έπερεπε να ξαναγίνουν αλλιώς. Ρωτούσε το ένα που ήταν κοινός τόπος. Δεν του άρεσε το άλλο που θεωρούσε λάθος, άδικα. Όλοι το κάνουν έτσι και μάλλον δεν κατάλαβε πως και γιατί. Και ζητούσε αλλαγές σε όλα. Και αναλύσεις που δεν μπορούν να γίνουν. Και εξηγήσεις που δεν μπορούν να δωθούν γιατί είναι αυτονόητα αυτά που ρωτά. Και ο εκδότης συμφωνούσε. Τρελάθηκα. Πήρα τον Γιάννη και ήταν στο εξωτερικό. Με έχει πιάσει απελπισία.

Συμπέρασμα: αν μια καλή εργασία δεν μπορεί να δημοσιευτεί τι συμβαίνει; Μια απλή πιθανότητα είναι να μην είναι τόσο καλή η εργασία. Μόνο που είναι ΚΑΛΗ. Πολύ καλή. Πρωτότυπη και καλογραμμένη. Με δυνατές αναλύσεις, θωρακισμένη από 15 μεριές. Που όσοι την βλέπουν λένε τα καλύτερα. Αλλά δεν χρειάζομαι κανέναν να μου πει ότι είναι καλή. Το ξέρω. Το διαισθάνομαι. Εϊναι η καλύτερη εργασία μου. Και έχω δημοσιεύσεις σε περιοδικά του τύπου Α και Β. Αλλά αυτή είναι η καλύτερη. Τι συμβαίνει λοιπόν;Peer-Review-Cartoon2

Νομίζω φταίει το σύστημα. Δεν πιστεύω ότι φταίνε προσωπικά οι εκδότες και οι κριτές. Έχω κάνει και εγώ κριτής πολλές φορές και ξέρω ότι μπορεί να κάνω και λάθος. Το σύστημα φταίει. Ένας κριτής που δεν καταλαβαίνει καλά μια εργασία κάνει κριτική εκεί που ξέρει και όχι εκεί που πρέπει. Ο κάθε ένας από εμάς έχει το προσωπικό του στυλ. Ο κάθε κριτής θα ζητήσει να γίνει η εργασία όπως θα την έγραφε ο ίδιος. Αυτό νομίζω φταίει. Εντάξει, είναι και άλλα. Η Ελλάδα δεν έχει τις ίδιες πιθανότητες να δημοσιεύσει σε κάποια περιοδικά όπως η Αγγλία ας πούμε. Ή αν ήξερα κάποιον editor. Αλλά σας προκαλώ αν είστε του χώρου να ανατρέξετε σε εργασίες σε περιοδικά. Και καλά περιοδικά. Και δείτε πόσες εργασίες δεν είναι καλές. Είναι αρκετές. Και τώρα με το διαδίκτυο βγαίνει στη φόρα πολλή μούφα. Υπάρχουν άρθρα τα τελευταία 10 χρόνια που περιγράφουν με πολύ πιο αντικειμενικό τρόπο τα προβλήματα που υπάρχουν στο σύστημα peer review. Εγώ σας μιλάω εδώ από προσωπική πείρα και πικρία. Μια ωραία και σωστή εργασία δεν μπορεί να δημοσιευτεί, εκτός και αν γίνει όπως τη θέλουν τα περιοδικά. Όχι όπως τη θέλω εγώ. Αυτό δεν μου αρέσει. Σήμερα όλες οι εργασίες γίνονται φασόν. Δεν θα σας κουράσω άλλο. Θα επανέθω στο θέμα σε άλλο ποστ να σας πω ποιες είναι οι επιπτώσεις αυτού του φαινομένου στην ανεξαρτησία της έρευνας, στην πρωτοτυπία, στις νέες ιδέες και στην ελευθερία της έκφρασης.

Τι μπορώ να κάνω; Αναγκαστικά θα προσπαθήσω ξανά στο Γ, μην μείνει μισή η προσπάθεια. Και αν φάω πόρτα σε Δ και Ε; Ή να πάρω επιτέλους απόφαση και να εφαρμόσω μια σκέψη που έχω εδώ και χρόνια; Να σταματήσω να δημοσιεύω σε περιοδικά. Να ετοιμάζω τα paper και να τα ανεβάζω στην ιστοσελίδα μου ή σε κάποιο repository. Να τα προωθώ με blog και twiter και να τα διαβάζει πιο πολύς κόσμος από ότι θα τα διάβαζε στα κλειστά περιοδικά. Να γυρίσω την πλάτη στο σύστημα; Σκέψεις που με κατακλύζουν, ειδικά τώρα που ζω το πρόβλημα. Θα επανέλθω επί του θέματος.

Advertisements

From → Επιστήμη

One Comment
  1. Ένα update: Το άθρο έγινε δεκτό στο περιοδικό Γ τελικά. Μετά το major revision ήρθε και minor revision και τελικά έγινε αποδεκτό. Νομίζω ότι δεν το πίστεψα παρά μόνο όταν το είδα δημοσιευμένο εδώ: http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12148/abstract. Και μια άλλη βερσιόν του ίδιου άρθρου που μπορει κανείς να το δει ελέυθερα και να το κατεβάσει: https://www.researchgate.net/publication/259470227_Complex_fine-scale_phylogeographic_patterns_in_a_putative_refugial_region_of_Fagus_sylvatica_L._%28Fagaceae%29.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: